Nie, BLIK nie jest w pełni anonimowy. Bank i operator systemu mogą powiązać transakcję z konkretnym użytkownikiem. BLIK zapewnia jednak ograniczoną prywatność wobec odbiorcy lub sprzedawcy, ponieważ zwykle nie wymaga przekazywania numeru rachunku bankowego.
Anonimowość wobec odbiorcy a bank
Trzeba rozdzielić dwa znaczenia anonimowości. Dla banku płatność BLIK nie jest anonimowa. Transakcja zostaje zapisana w systemie, a bank może ustalić, z którego rachunku pochodziły środki, kto je otrzymał, kiedy wykonano operację i jaka była jej kwota.
Inaczej wygląda sytuacja z perspektywy osoby, która otrzymuje pieniądze. Przy przelewie na telefon nie musi ona znać numeru konta nadawcy. Najczęściej widzi podstawowe dane potrzebne do rozpoznania operacji:
- imię i nazwisko nadawcy albo nazwę widoczną w bankowości mobilnej,
- kwotę przelewu,
- datę i godzinę transakcji,
- tytuł przelewu, jeśli został wpisany.
Numer rachunku bankowego nadawcy nie jest zwykle przekazywany odbiorcy. Nie oznacza to jednak, że przelew jest anonimowy. To raczej forma prywatności ograniczająca zakres danych udostępnianych drugiej osobie.
Najprościej można ująć tę różnicę w dwóch punktach:
- Odbiorca nie musi znać numeru konta nadawcy i otrzymuje ograniczony zakres informacji.
- Bank i system płatniczy mają dane pozwalające zidentyfikować strony oraz przebieg transakcji.
Jak różne usługi BLIK wpływają na prywatność?
Poziom danych widocznych dla drugiej strony zależy od tego, z której funkcji korzystasz. Zestawienie wygląda następująco:
| Metoda BLIK | Co widzi odbiorca lub sprzedawca? | Czy pozostaje ślad w systemie bankowym? |
|---|---|---|
| Kod BLIK w sklepie lub internecie | Sprzedawca zwykle nie otrzymuje danych osobowych kupującego ani numeru jego rachunku. | Tak. Bank rejestruje płatność, jej kwotę, czas i miejsce realizacji. |
| Przelew na telefon | Najczęściej imię i nazwisko lub nazwa nadawcy, kwota, czas oraz tytuł przelewu. Numer rachunku nie jest potrzebny odbiorcy. | Tak. Bank identyfikuje nadawcę, odbiorcę i rachunki uczestniczące w operacji. |
| Czek BLIK | Odbiorca może zrealizować czek na podstawie jego numeru i hasła, bez poznania pełnych danych wystawcy. | Tak. Bank może powiązać czek z osobą, która go wystawiła, oraz odnotować jego realizację. |
W przypadku płatności kodem BLIK w sklepie sprzedawca nie musi znać tożsamości kupującego. Sama płatność nie jest jednak niewidoczna dla banku. Podobnie czek BLIK może ograniczać wymianę danych między wystawcą a odbiorcą, ale nie usuwa bankowego zapisu operacji.
Dlaczego BLIK nie zapewnia anonimowości systemowej?
BLIK jest częścią infrastruktury bankowej, a nie niezależnym systemem działającym poza bankami. Do korzystania z niego potrzebny jest rachunek lub usługa bankowa, a transakcje są autoryzowane w aplikacji. W zależności od rodzaju operacji potwierdzenie odbywa się za pomocą kodu PIN, biometrii albo innego zabezpieczenia stosowanego przez bank.
Banki muszą także stosować przepisy AML, czyli regulacje dotyczące przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu. Wiążą się one z obowiązkiem identyfikowania klientów, monitorowania przepływów pieniężnych oraz analizowania transakcji, które mogą budzić wątpliwości. Z tego powodu pełna anonimowość przelewów i płatności w oficjalnym systemie bankowym nie jest założeniem BLIKA.
Nie oznacza to, że każda transakcja jest ręcznie sprawdzana przez pracownika banku. Oznacza natomiast, że pozostawia ślad umożliwiający późniejsze ustalenie jej szczegółów przez uprawnioną instytucję, jeśli istnieje ku temu podstawa prawna.
BLIK daje więc prywatność wobec odbiorcy, ale nie anonimowość wobec banku ani systemu finansowego. Jeśli najważniejsze jest nieujawnianie numeru rachunku drugiej osobie, przelew na telefon lub płatność kodem mogą spełnić ten cel. Nie należy jednak traktować ich jako sposobu na ukrycie transakcji przed bankiem lub uprawnionymi organami.
