„Tacierzyński” to potoczna nazwa urlopu ojcowskiego. Pracownik etatowy składa wniosek do pracodawcy co najmniej 7 dni przed rozpoczęciem urlopu, a przedsiębiorca przekazuje dokumenty do ZUS przez PUE ZUS. W obu przypadkach potrzebny jest odpis lub kopia aktu urodzenia dziecka.
Etat czy działalność gospodarcza – gdzie złożyć dokumenty?
Urlop ojcowski wynosi 14 dni kalendarzowych. Można wykorzystać go jednorazowo albo w dwóch częściach, z których każda obejmuje tydzień. Sposób załatwienia formalności zależy od tego, czy ojciec jest pracownikiem, czy prowadzi działalność gospodarczą.
| Cecha | Pracownik etatowy | Przedsiębiorca |
|---|---|---|
| Odbiorca dokumentów | Pracodawca | ZUS za pośrednictwem PUE ZUS |
| Termin | Co najmniej 7 dni przed rozpoczęciem urlopu | Przed okresem, za który przedsiębiorca ubiega się o zasiłek |
| Główne dokumenty | Wniosek, akt urodzenia dziecka i oświadczenie dotyczące wykorzystania urlopu | Formularze ZAO i Z3B oraz akt urodzenia dziecka |
Jak złożyć wniosek jako pracownik etatowy?
Wniosek o urlop ojcowski możesz złożyć w formie papierowej albo elektronicznej. Pracodawca powinien go uwzględnić, jeśli został przekazany w wymaganym terminie i zawiera potrzebne informacje.
Procedura wygląda następująco:
- Ustal termin urlopu – wybierz datę rozpoczęcia i zakończenia urlopu, pamiętając o jego dopuszczalnym wymiarze.
- Przygotuj wniosek – wpisz miejscowość i datę sporządzenia, swoje dane, dane pracodawcy, imię i nazwisko dziecka, jego datę urodzenia oraz planowany okres urlopu.
- Dołącz dokumenty – przekaż odpis skrócony aktu urodzenia dziecka albo jego kopię oraz oświadczenie, czy korzystałeś już z urlopu ojcowskiego dotyczącego tego dziecka.
- Złóż dokumenty co najmniej 7 dni wcześniej – termin liczy się przed planowanym rozpoczęciem urlopu. Spóźnienie może spowodować, że pracodawca nie udzieli urlopu w wybranym terminie.
Jeżeli urlop dotyczy dziecka przysposobionego, zamiast aktu urodzenia może być potrzebna kopia prawomocnego postanowienia sądu o przysposobieniu. We wniosku można także zawrzeć informację o niepobieraniu zasiłku macierzyńskiego z innego tytułu, jeśli jest ona wymagana w danej sytuacji.
Przed przekazaniem dokumentów sprawdź, czy wniosek zawiera wszystkie poniższe dane:
- imię i nazwisko pracownika oraz dane pracodawcy
- imię i nazwisko dziecka oraz jego datę urodzenia
- dokładne daty rozpoczęcia i zakończenia urlopu
- wymiar urlopu i podpis pracownika
Jak złożyć wniosek jako przedsiębiorca?
Osoba prowadząca działalność gospodarczą nie składa wniosku urlopowego pracodawcy. Jej uprawnienie wiąże się z zasiłkiem macierzyńskim za okres urlopu ojcowskiego, dlatego dokumenty przekazuje do ZUS.
Warunkiem otrzymania świadczenia jest podleganie dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu. Przed wysłaniem dokumentów trzeba sprawdzić, czy ubezpieczenie jest aktywne i czy na koncie w ZUS nie ma zaległości dotyczących składek.
W przypadku przedsiębiorcy procedura obejmuje następujące czynności:
- Sprawdź ubezpieczenie chorobowe – upewnij się, że podlegasz mu w okresie, za który ma zostać wypłacony zasiłek.
- Przygotuj akt urodzenia dziecka – dołącz skan lub kopię dokumentu potwierdzoną za zgodność z oryginałem zgodnie z wymaganiami ZUS.
- Wypełnij formularz ZAO – jest to wniosek o zasiłek macierzyński za okres urlopu ojcowskiego. Aktualną wersję formularza sprawdź na stronie ZUS albo na swoim koncie na PUE ZUS.
- Wyślij ZAO przez PUE ZUS – po zalogowaniu przejdź do zakładki „Ubezpieczony”, następnie do „Dokumenty i wiadomości” oraz „Dokumenty robocze”. Wybierz opcję utworzenia nowego dokumentu, wskaż formularz ZAO, dodaj załącznik i podpisz wysyłkę.
- Przekaż formularz Z3B – na koncie płatnika wybierz katalog usług i formularz Z3B, dołącz akt urodzenia dziecka oraz wyślij dokument elektronicznie.
Formularz Z3B zawiera informacje potrzebne ZUS do ustalenia prawa do świadczenia i jego wypłaty. W razie braków urząd może poprosić o uzupełnienie dokumentów albo ponowne przesłanie poprawionego formularza.
Po zakończeniu pobierania zasiłku przedsiębiorca powinien także zadbać o ponowne zgłoszenie do właściwych ubezpieczeń. Zakres tych czynności zależy od jego sytuacji, dlatego często obsługuje je biuro rachunkowe.
Co sprawdzić przed wysłaniem dokumentów?
Krótka lista kontrolna pomoże ograniczyć ryzyko wezwania do uzupełnienia wniosku:
- Masz odpis, kopię albo skan aktu urodzenia dziecka.
- Wpisałeś dokładne daty rozpoczęcia i zakończenia urlopu.
- Pracownik etatowy złożył dokumenty co najmniej 7 dni przed urlopem.
- Przedsiębiorca podlega ubezpieczeniu chorobowemu i nie ma zaległości w ZUS.
- Wybrany formularz ZAO lub Z3B pochodzi z aktualnego zestawu dokumentów ZUS.
Najważniejsza zasada jest prosta: pracownik etatowy kieruje wniosek do pracodawcy, a przedsiębiorca składa dokumenty do ZUS przez PUE ZUS. Przed wysyłką sprawdź aktualne formularze i komplet załączników, ponieważ ich brak może opóźnić wypłatę świadczenia.
