Najprościej sprawdzisz autentyczność banknotu 100 zł według zasady NBP: dotknij, popatrz, przechyl, sprawdź. Nie oceniaj banknotu na podstawie jednego elementu. Zestaw kilka zabezpieczeń, a przy wątpliwościach nie próbuj nim płacić.
Jak krok po kroku sprawdzić 100 zł?
- Dotknij banknotu. Oryginalny banknot nie jest całkowicie gładki. Druk stalorytniczy tworzy wypukłości wyczuwalne palcami, między innymi na portrecie Władysława Jagiełły, godle Rzeczypospolitej Polskiej, dużym oznaczeniu nominału, napisie „Narodowy Bank Polski”, podpisach oraz oznaczeniu dla osób niewidomych. Na odwrocie wyczuwalne są także wybrane napisy, cyfry i elementy grafiki. Podróbka często przypomina zwykły, gładki wydruk.
- Popatrz pod światło. Na niezadrukowanym polu powinien pojawić się wielotonowy znak wodny z wizerunkiem władcy i oznaczeniem „100”. Znak wodny jest częścią struktury papieru, a nie nadrukiem, dlatego widać w nim różne odcienie. Pod światło sprawdź także nitkę zabezpieczającą. Powinna tworzyć ciemną, pionową linię z oznaczeniem nominału i skrótem „ZŁ”. Warto obejrzeć ją również w odbiciu lustrzanym. Elementy recto-verso na obu stronach banknotu powinny dokładnie się uzupełnić, tworząc koronę w owalu.
- Przechyl banknot. Na zmodernizowanym banknocie 100 zł rozeta zmienia płynnie barwę ze złotej na zieloną. W zależności od kąta patrzenia zmienia się również obraz elementu kątowego umieszczonego przy portrecie. Powinieneś zobaczyć cyfry „100” albo koronę. Brak zmiany, jednolity nadruk lub nieostry efekt powinny wzbudzić podejrzenia.
- Sprawdź zabezpieczenia dodatkowe. Przez lupę można ocenić mikrodruki. Litery i cyfry powinny być ostre, a nie rozmazane. Lampa UV ujawnia wybrane włókna, fragmenty wzorów, numerację oraz oznaczenia związane z nominałem. Papier autentycznego banknotu nie powinien świecić równomiernie jak zwykła kartka. Sam test UV nie wystarcza jednak do potwierdzenia autentyczności.
Najłatwiej obserwować zmianę koloru rozety, powoli przechylając banknot w różnych kierunkach. W przypadku starszych banknotów z tej samej emisji część zabezpieczeń może wyglądać inaczej niż w wersji zmodernizowanej. Starsze i zmodernizowane banknoty pozostają prawnymi środkami płatniczymi, dlatego porównuj banknot z wiarygodnym wzorem właściwym dla jego wersji.
Oglądanie pod światło powinno ujawnić znak wodny, nitkę zabezpieczającą oraz prawidłowo spasowany druk obustronny. W bardzo zużytym banknocie wypukłości mogą być mniej wyraźne, dlatego większą wagę zyskują pozostałe zabezpieczenia.
Najważniejsze zabezpieczenia 100 zł
| Krok | Co sprawdzić | Cechy banknotu 100 zł |
|---|---|---|
| Dotknij | Wypukłości druku | Portret, godło, nominał, napisy i oznaczenie dla osób niewidomych są wyczuwalne. |
| Popatrz | Znak wodny, nitka i recto-verso | Pod światło widać wizerunek władcy, „100”, nitkę z mikrotekstem oraz koronę powstałą z dopasowania elementów. |
| Przechyl | Rozeta i efekt kątowy | Rozeta zmienia kolor ze złotego na zielony, a element przy portrecie pokazuje „100” lub koronę. |
| Sprawdź | Mikrodruki i UV | Mikrotekst jest ostry w powiększeniu, a światło UV ujawnia wybrane włókna, wzory i numerację. |
Co zrobić, gdy podejrzewasz fałszywe 100 zł?
Nie próbuj pozbywać się problemu przez zapłacenie podejrzanym banknotem. Jeśli masz go już w portfelu, zanieś go do banku w celu weryfikacji albo zgłoś sprawę na policji. Przy kasie możesz poprosić o wezwanie policji i wyjaśnienie sytuacji na miejscu.
W takiej sytuacji:
- Nie wprowadzaj banknotu ponownie do obiegu.
- Nie rozmieniaj go na drobne i nie przekazuj go innej osobie.
- Zgłoś się do banku albo najbliższej jednostki policji.
- Przekaż informacje o tym, gdzie i kiedy mogłeś otrzymać banknot.
Banknot zatrzymany do ekspertyzy nie jest automatycznie zwracany. Jeśli okaże się autentyczny, procedura może zakończyć się jego zwrotem. Fałszywy banknot nie podlega wymianie na równowartość.
Jakie są konsekwencje prawne?
Samo nieświadome posiadanie fałszywego banknotu nie oznacza popełnienia przestępstwa. Inaczej wygląda świadome przekazanie go kolejnej osobie, zapłacenie nim, rozmienienie lub inne działanie zmierzające do wprowadzenia go do obiegu. Art. 310 Kodeksu karnego przewiduje za świadome puszczenie fałszywego pieniądza w obieg karę pozbawienia wolności od roku do 10 lat. Podrabianie lub przerabianie pieniędzy jest zagrożone jeszcze surowszą odpowiedzialnością.
Dlatego pojedyncza wątpliwość powinna zakończyć się sprawdzeniem banknotu, a nie próbą przekazania go dalej. Zasada NBP „dotknij, popatrz, przechyl, sprawdź” pozwala szybko ocenić kilka niezależnych zabezpieczeń, ale ostateczną ekspertyzę wykonuje bank lub właściwe służby.
Artykuł nie stanowi porady prawnej. W przypadku podejrzenia fałszerstwa skontaktuj się z bankiem lub policją.
